{"id":444,"date":"2025-03-17T07:49:04","date_gmt":"2025-03-17T07:49:04","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.codemax.org\/?p=444"},"modified":"2025-03-17T07:59:08","modified_gmt":"2025-03-17T07:59:08","slug":"buyuk-ortadogu-projesi-bop-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.codemax.org\/?p=444","title":{"rendered":"B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi (BOP) Nedir?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi (BOP), ABD&#8217;nin 2000\u2019li y\u0131llarda ortaya att\u0131\u011f\u0131, Ortado\u011fu, Kuzey Afrika ve G\u00fcney Asya&#8217;daki \u00fclkeleri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi hedefleyen bir siyasi ve ekonomik plan olarak bilinir. Resmi ad\u0131 <strong>Geni\u015fletilmi\u015f Ortado\u011fu ve Kuzey Afrika Giri\u015fimi (Greater Middle East Initiative &#8211; GMEI)<\/strong> olan bu proje, \u00f6zellikle 2004\u2019te G8 Zirvesi&#8217;nde g\u00fcndeme gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kapsam\u0131 ve Ama\u00e7lar\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BOP\u2019un temel hedefleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Demokrasi ve \u0130nsan Haklar\u0131<\/strong>: B\u00f6lgede Bat\u0131 tarz\u0131 &#8220;demokrasi&#8221; anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ekonomik Reformlar<\/strong>: Serbest piyasa ekonomisini te\u015fvik etmek, IMF ve D\u00fcnya Bankas\u0131 politikalar\u0131na uyum sa\u011flamak.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Siyasi \u0130stikrar (!) ve Rejim De\u011fi\u015fiklikleri<\/strong>: \u00d6zellikle ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 tehdit olarak g\u00f6r\u00fclen y\u00f6netimleri de\u011fi\u015ftirmek.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Enerji Kaynaklar\u0131n\u0131n Kontrol\u00fc<\/strong>: Ortado\u011fu\u2019daki petrol ve do\u011fal gaz kaynaklar\u0131n\u0131 ABD ve Bat\u0131l\u0131 \u015firketlerin \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda kullanmak.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0130srail\u2019in G\u00fcvenli\u011fi<\/strong>: \u0130srail\u2019in b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak ve Filistin meselesini ABD politikalar\u0131na uygun bir \u00e7er\u00e7evede \u00e7\u00f6zmek.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0130slami Hareketleri Zay\u0131flatmak<\/strong>: ABD\u2019nin ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gruplar\u0131 etkisiz hale getirmek, ancak kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun olanlar\u0131 desteklemek.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu proje kapsam\u0131nda, T\u00fcrkiye, \u0130ran, Irak, Suriye, L\u00fcbnan, \u00dcrd\u00fcn, M\u0131s\u0131r, Suudi Arabistan, Libya, Fas, Tunus, Pakistan ve Afganistan gibi \u00fclkeler hedef al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kim Finanse Ediyor?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BOP\u2019un finans\u00f6rleri aras\u0131nda \u015funlar yer al\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>ABD H\u00fck\u00fbmeti ve Pentagon<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>IMF ve D\u00fcnya Bankas\u0131<\/strong> (B\u00f6lgedeki ekonomik reformlar\u0131 te\u015fvik i\u00e7in)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bat\u0131l\u0131 \u015eirketler<\/strong> (\u00d6zellikle petrol, silah ve in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcnde faaliyet g\u00f6steren b\u00fcy\u00fck Amerikan ve Avrupa \u015firketleri)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>CIA ve Di\u011fer \u0130stihbarat Kurulu\u015flar\u0131<\/strong> (B\u00f6lgedeki siyasi manip\u00fclasyonlar\u0131 finanse etmek i\u00e7in)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>George Soros\u2019un A\u00e7\u0131k Toplum Vakf\u0131 gibi K\u00fcresel Fonlar<\/strong> (Demokrasi ve insan haklar\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7e\u015fitli STK\u2019lar\u0131 desteklemek i\u00e7in)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kimler Kullan\u0131l\u0131yor?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BOP\u2019un hayata ge\u00e7irilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan akt\u00f6rler aras\u0131nda \u015funlar bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Yerel Siyaset\u00e7iler<\/strong>: Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 liderler desteklenerek iktidara getiriliyor.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fctleri<\/strong>: DEA\u015e, El-Kaide gibi gruplar bazen &#8220;kontroll\u00fc kaos&#8221; olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>STK\u2019lar ve Medya<\/strong>: Demokrasi, insan haklar\u0131 ve kad\u0131n haklar\u0131 gibi konular \u00fczerinden b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n alg\u0131s\u0131 y\u00f6nlendiriliyor.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Asker\u00ee M\u00fcdahaleler<\/strong>: Afganistan, Irak, Libya ve Suriye\u2019de do\u011frudan asker\u00ee operasyonlarla rejimler de\u011fi\u015ftirildi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kamuoyu Yarat\u0131c\u0131lar\u0131<\/strong>: Akademisyenler, gazeteciler ve sosyal medya fig\u00fcrleri kullan\u0131larak kitlelerin bilin\u00e7alt\u0131na mesajlar veriliyor.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>T\u00fcrkiye BOP\u2019un Neresinde?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye, \u00f6zellikle 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda BOP\u2019un e\u015fba\u015fkanlar\u0131ndan biri olarak g\u00f6sterildi. Ancak T\u00fcrkiye\u2019nin son y\u0131llarda ba\u011f\u0131ms\u0131z politikalar izlemesi ve \u00f6zellikle Suriye\u2019de ABD\u2019nin planlar\u0131n\u0131 bozmas\u0131, BOP ile aras\u0131na mesafe koymas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.!<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BOP, Ortado\u011fu&#8217;yu Bat\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun \u015fekilde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi hedefleyen geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir projedir. Bu proje, demokrasiyi yayg\u0131nla\u015ft\u0131rma iddias\u0131yla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olsa da as\u0131l ama\u00e7lar\u0131 enerji kaynaklar\u0131n\u0131 kontrol etmek, \u0130srail\u2019i korumak ve ABD\u2019nin k\u00fcresel g\u00fcc\u00fcn\u00fc peki\u015ftirmektir. Bu s\u00fcre\u00e7te yerel akt\u00f6rler, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri, medya ve finans kurulu\u015flar\u0131 gibi bir\u00e7ok ara\u00e7 kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi (BOP) kapsam\u0131nda planlanan baz\u0131 hedefler k\u0131smen veya tamamen hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir. Ancak bu s\u00fcre\u00e7, beklenenden farkl\u0131 \u015fekillerde ilerlemi\u015f ve baz\u0131 b\u00f6lgelerde ciddi direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ger\u00e7ekle\u015fen K\u0131s\u0131mlar<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Rejim De\u011fi\u015fiklikleri ve \u0130\u00e7 Kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BOP\u2019un en b\u00fcy\u00fck hedeflerinden biri, ABD ve Bat\u0131 i\u00e7in \u201cuygunsuz\u201d g\u00f6r\u00fclen rejimlerin de\u011fi\u015ftirilmesiydi. Bu do\u011frultuda:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Afganistan (2001):<\/strong> 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ABD Afganistan\u2019\u0131 i\u015fgal etti ve Taliban rejimi devrildi. Ancak y\u0131llar sonra Taliban tekrar iktidara d\u00f6nd\u00fc (2021).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Irak (2003):<\/strong> Saddam H\u00fcseyin, ABD taraf\u0131ndan devrildi. \u00dclke etnik ve mezhepsel \u00e7at\u0131\u015fmalara s\u00fcr\u00fcklendi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Arap Bahar\u0131 (2010-2012):<\/strong> Tunus, Libya, M\u0131s\u0131r ve Suriye\u2019de isyanlar \u00e7\u0131kt\u0131.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Libya:<\/strong> Kaddafi NATO m\u00fcdahalesiyle devrildi. \u00dclke halen kaos i\u00e7inde.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>M\u0131s\u0131r:<\/strong> M\u00fcbarek devrildi, yerine Mursi geldi ama Bat\u0131&#8217;n\u0131n deste\u011fiyle Sisi darbe yaparak y\u00f6netimi ele ge\u00e7irdi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Suriye:<\/strong> \u0130\u00e7 sava\u015f ba\u015flat\u0131ld\u0131, Be\u015far Esad rejimi uzun sava\u015flar sonucunda de\u011fi\u015ftirildi.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler, BOP\u2019un &#8220;rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi&#8221; hedefinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fctlerinin Kullan\u0131lmas\u0131 ve B\u00f6lgenin \u0130stikrars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD\u2019nin ve Bat\u0131\u2019n\u0131n destekledi\u011fi veya g\u00f6z yumdu\u011fu baz\u0131 \u00f6rg\u00fctler, b\u00f6lgede kaos ortam\u0131 yaratarak istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rd\u0131:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>El-Kaide ve DEA\u015e:<\/strong> ABD\u2019nin Irak i\u015fgalinden sonra El-Kaide g\u00fc\u00e7 kazand\u0131, sonras\u0131nda DEA\u015e t\u00fcredi ve Suriye-Irak\u2019ta geni\u015f topraklar\u0131 ele ge\u00e7irdi. ABD daha sonra DEA\u015e\u2019a kar\u015f\u0131 m\u00fccadele bahanesiyle b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>PKK\/YPG:<\/strong> T\u00fcrkiye&#8217;nin g\u00fcney s\u0131n\u0131r\u0131nda PYD\/YPG g\u00fc\u00e7lendirildi ve Bat\u0131 taraf\u0131ndan desteklenerek &#8220;K\u00fcrt Koridoru&#8221; plan\u0131 devreye sokulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durum, Ortado\u011fu\u2019da s\u00fcrekli bir tehdit ve kaos ortam\u0131 olu\u015fturarak ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerek\u00e7elendirmesine yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. \u0130srail\u2019in G\u00fcvenli\u011fi ve Arap \u00dclkeleri ile Normalle\u015fme<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BOP\u2019un \u00f6nemli hedeflerinden biri de \u0130srail\u2019in g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmakt\u0131:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u0130srail-Filistin meselesi g\u00fcndemden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc:<\/strong> Arap Bahar\u0131 sonras\u0131 Arap \u00fclkeleri i\u00e7 sava\u015f ve kaos ile u\u011fra\u015f\u0131rken, \u0130srail\u2019in \u00fczerindeki bask\u0131 azald\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Abraham Anla\u015fmalar\u0131 (2020):<\/strong> ABD arabuluculu\u011funda, \u0130srail ile BAE, Bahreyn, Sudan ve Fas gibi \u00fclkeler diplomatik ili\u015fkiler kurdu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu s\u00fcre\u00e7, \u0130srail\u2019in b\u00f6lgedeki yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azalt\u0131rken, Filistin davas\u0131n\u0131 da ikinci plana itti.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019nin BOP\u2019a Katk\u0131s\u0131 ve Tutumu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye, \u00f6zellikle 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda BOP\u2019a yak\u0131n durdu ancak zamanla projeye kar\u015f\u0131 mesafeli bir tav\u0131r ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>BOP\u2019un E\u015fba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (2000\u2019ler Ba\u015flar\u0131)<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>2004\u2019te d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan, T\u00fcrkiye\u2019nin <strong>BOP e\u015fba\u015fkan\u0131<\/strong> oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00fcrkiye, ABD ve Bat\u0131 ile yak\u0131n ili\u015fki kurarak Ortado\u011fu\u2019daki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme destek verdi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Arap Bahar\u0131 S\u00fcreci (2010-2013)<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019daki rejim de\u011fi\u015fikliklerine destek verdi.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Suriye\u2019de Esad kar\u015f\u0131t\u0131 muhalifleri destekledi.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Libya\u2019da Kaddafi\u2019nin devrilmesine NATO m\u00fcdahalesiyle katk\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>BOP\u2019tan Uzakla\u015fma (2016 ve Sonras\u0131)<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>ABD\u2019nin PKK\/YPG\u2019yi desteklemesi:<\/strong> T\u00fcrkiye, ABD\u2019nin Suriye\u2019de PKK\/YPG\u2019ye verdi\u011fi destek nedeniyle BOP ile ters d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>15 Temmuz Darbe Giri\u015fimi (2016):<\/strong> T\u00fcrkiye, FET\u00d6\u2019n\u00fcn darbe giri\u015fimiyle BOP\u2019un T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 da planlar\u0131 olabilece\u011fini anlad\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Rusya ile Yak\u0131nla\u015fma:<\/strong> T\u00fcrkiye, Bat\u0131\u2019ya kar\u015f\u0131 Rusya ile askeri ve siyasi i\u015fbirli\u011fini art\u0131rarak denge politikas\u0131 izlemeye ba\u015flad\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sonu\u00e7 olarak, T\u00fcrkiye BOP\u2019un ba\u015flar\u0131nda rol alm\u0131\u015f olsa da zamanla projeden uzakla\u015ft\u0131 ve \u00f6zellikle son y\u0131llarda ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki planlar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden bir pozisyona ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi (BOP) kapsam\u0131nda e\u011fitim ve okulla\u015fma s\u00fcreci, Bat\u0131&#8217;n\u0131n b\u00f6lgedeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm politikalar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7e\u015fitli kurumlar ve \u00fclkeler finansman sa\u011flad\u0131 ve uygulamalar ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>E\u011fitim ve Okullar Kapsam\u0131nda Kimler G\u00f6rev Ald\u0131?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>ABD ve Avrupa Destekli E\u011fitim Programlar\u0131:<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ABD ve Avrupa \u00fclkeleri, b\u00f6lgede &#8220;modern&#8221; ve &#8220;Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131&#8221; e\u011fitim sistemlerini te\u015fvik etmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli programlar ba\u015flatt\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00d6zellikle <strong>ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, USAID (Amerikan Uluslararas\u0131 Kalk\u0131nma Ajans\u0131) ve Avrupa Birli\u011fi (AB) fonlar\u0131<\/strong> ile desteklenen projeler hayata ge\u00e7irildi.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Soros\u2019un A\u00e7\u0131k Toplum Vakf\u0131 ve K\u00fcresel STK\u2019lar:<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>George Soros&#8217;un <strong>A\u00e7\u0131k Toplum Vakf\u0131<\/strong> gibi kurulu\u015flar, e\u011fitim reformlar\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda b\u00f6lgeye m\u00fcdahil oldu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>UNICEF, UNESCO ve D\u00fcnya Bankas\u0131<\/strong>, e\u011fitim projelerine destek verdi.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>FET\u00d6&#8217;n\u00fcn Rol\u00fc:<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Fethullah G\u00fclen\u2019e ba\u011fl\u0131 okullar (FET\u00d6 okullar\u0131), ABD&#8217;nin deste\u011fiyle \u00f6zellikle <strong>T\u00fcrkiye, Orta Asya, Afrika ve Ortado\u011fu\u2019da<\/strong> a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>Bu okullar, BOP\u2019un e\u011fitim aya\u011f\u0131nda <strong>&#8220;Il\u0131ml\u0131 \u0130slam&#8221; anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yayma ve Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 elitler yeti\u015ftirme<\/strong> amac\u0131 ta\u015f\u0131yordu.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Finansman\u0131 Kim Sa\u011flad\u0131?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>ABD ve Avrupa Fonlar\u0131:<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131<\/strong> ve <strong>Pentagon<\/strong>, Ortado\u011fu\u2019daki e\u011fitim projelerini &#8220;demokratikle\u015fme&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda fonlad\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>IMF ve D\u00fcnya Bankas\u0131<\/strong>, &#8220;e\u011fitim reformlar\u0131&#8221; i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck faizli krediler sundu.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>K\u00fcresel STK\u2019lar ve Vak\u0131flar:<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Bill &amp; Melinda Gates Vakf\u0131<\/strong>, e\u011fitim projelerine yat\u0131r\u0131m yapt\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Rockefeller Vakf\u0131<\/strong>, b\u00f6lgedeki \u00fcniversitelerle i\u015fbirli\u011fi yaparak belirli m\u00fcfredatlar\u0131 destekledi.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Yerel H\u00fck\u00fcmetler ve \u0130\u015f Adamlar\u0131:<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Suudi Arabistan, Katar ve BAE gibi \u00fclkeler de <strong>Bat\u0131 ile uyumlu \u0130slamc\u0131 e\u011fitim programlar\u0131n\u0131<\/strong> destekledi.<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00fcrkiye\u2019de ise baz\u0131 i\u015f adamlar\u0131 ve vak\u0131flar, FET\u00d6 okullar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere BOP ile ba\u011flant\u0131l\u0131 e\u011fitim kurumlar\u0131na destek verdi.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Hedef Neydi?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 elit bir nesil yeti\u015ftirmek.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Geleneksel e\u011fitim sistemlerini de\u011fi\u015ftirerek sek\u00fcler veya \u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slamc\u0131 bir anlay\u0131\u015f olu\u015fturmak.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>B\u00f6lgedeki \u00fclkelerin kendi kimliklerinden uzakla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uzun vadede halk\u0131 Bat\u0131\u2019ya ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirecek bir e\u011fitim modeli kurmak.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BOP\u2019un e\u011fitim aya\u011f\u0131, Bat\u0131 destekli fonlarla b\u00f6lgedeki okullar\u0131 ve m\u00fcfredatlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ama\u00e7lad\u0131. Ancak <strong>T\u00fcrkiye\u2019nin 15 Temmuz darbe giri\u015fimi sonras\u0131 FET\u00d6 okullar\u0131n\u0131 kapatmas\u0131 ve baz\u0131 \u00fclkelerin Bat\u0131 m\u00fcdahalelerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131<\/strong> bu plan\u0131n tam anlam\u0131yla ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131 engelledi. Yine de, halen bir\u00e7ok \u00fclkede Bat\u0131 destekli e\u011fitim programlar\u0131 etkisini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi (BOP), ABD&#8217;nin 2000\u2019li y\u0131llarda ortaya att\u0131\u011f\u0131, Ortado\u011fu, Kuzey Afrika ve G\u00fcney Asya&#8217;daki \u00fclkeleri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi hedefleyen bir siyasi ve ekonomik plan olarak bilinir. Resmi ad\u0131 Geni\u015fletilmi\u015f Ortado\u011fu ve Kuzey Afrika Giri\u015fimi (Greater Middle East Initiative &#8211; GMEI) olan bu proje, \u00f6zellikle 2004\u2019te G8 Zirvesi&#8217;nde g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Kapsam\u0131 ve Ama\u00e7lar\u0131 BOP\u2019un temel hedefleri \u015funlard\u0131r: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":449,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[39,4,3],"tags":[],"class_list":["post-444","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirma","category-guncel-konular","category-makalelerim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=444"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/444\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":450,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/444\/revisions\/450"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}