Toplumlar tarih boyunca bireysel ve toplumsal kararlar\u0131n\u0131 belirlerken genellikle kalabal\u0131k gruplar\u0131n hareketlerini referans alarak ilerlemi\u015flerdir. Bu olgu, psikolojide “s\u00fcr\u00fc psikolojisi” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. S\u00fcr\u00fc psikolojisi, bireylerin kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve sorgulamalar\u0131ndan \u00e7ok, etraflar\u0131ndaki grubun hareketlerine g\u00f6re karar ald\u0131klar\u0131 bir zihinsel durumu ifade eder.<\/p>\n\n\n\n
Buna en basit \u00f6rneklerden biri kuyru\u011fa girme fenomenidir. Bir insan bir yerde s\u0131ra beklemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, geriden gelenler ne i\u00e7in bekledi\u011fini bilmeden otomatik olarak o kuyru\u011fa dahil olur. Ancak bir noktadan sonra “Bu s\u0131ra ne i\u00e7in?” diye sormaya ba\u015flarlar. Bu durum, bireylerin \u00e7o\u011funlu\u011fun kararlar\u0131na g\u00fcven duydu\u011funu ve onlar\u0131n izinden gitmeyi daha g\u00fcvenli buldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n
S\u00fcr\u00fc psikolojisi, toplumsal olaylarda, politik tercihlerde, ekonomik kararlar al\u0131rken ve hatta dini ve k\u00fclt\u00fcrel inan\u00e7lar\u0131 benimseme s\u00fcrecinde dahi etkili olmaktad\u0131r. Bir grup insan bir fikri destekledi\u011finde, bireyler sorgulamadan ayn\u0131 y\u00f6nde hareket etme e\u011filiminde bulunurlar. Bu durum, bazen toplumun istikrar\u0131n\u0131 sa\u011flarken bazen de yanl\u0131\u015f kararlar\u0131n topluca al\u0131nmas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n
Bu psikolojik fenomenin en b\u00fcy\u00fck tehlikesi bireysel d\u00fc\u015f\u00fcnmenin ve ele\u015ftirel sorgulaman\u0131n geri plana at\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bireyler, toplumda kabul g\u00f6rmek ve d\u0131\u015flanmamak ad\u0131na kendi fikirlerini geli\u015ftirmekten ka\u00e7\u0131nabilirler. Bu da insan\u0131n, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n belirledi\u011fi bir d\u00fczeni sorgusuz sualsiz kabullenmesine yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n
George Orwell’\u0131n \u00fcnl\u00fc eseri 1984<\/em>, tam da bu konuyu ele almaktad\u0131r. Kitapta, bireylerin kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerini yitirdi\u011fi, totaliter bir y\u00f6netimin kontrol\u00fc alt\u0131na girdi\u011fi bir toplum anlat\u0131lmaktad\u0131r. “En iyi kitaplar, sana zaten bildiklerini s\u00f6yleyenlerdir,” der Orwell. Ancak as\u0131l sorun, toplumlar\u0131n bazen bilmediklerini bildiklerini zannetmeleridir. 1984<\/em>\u2019te oldu\u011fu gibi, insanlar s\u00fcrekli izlenmekte, manip\u00fcle edilmekte ve kalabal\u0131\u011f\u0131n s\u00fcr\u00fckledi\u011fi y\u00f6ne gitmeye zorlanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Toplumumuzda da s\u00fcr\u00fc psikolojisinin izleri a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmektedir. Bir \u015fey pop\u00fcler oldu\u011funda, herkes ona y\u00f6nelmekte; bir \u015fey k\u0131nan\u0131p ele\u015ftirildi\u011finde ise \u00e7abucak d\u0131\u015flanmaktad\u0131r. Bunun sonucunda bireyler kendi kararlar\u0131n\u0131 verme yetisini kaybetmekte, bir gruba ait hissetmek ad\u0131na sorgulamadan hareket etmektedir.<\/p>\n\n\n\n Peki, bu psikolojiden nas\u0131l kurtulabiliriz? \u00d6ncelikle, bireysel olarak ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi geli\u015ftirmek ve her bilgiye sorgulayarak yakla\u015fmak gerekmektedir. Bilgiye ula\u015fma yollar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek, farkl\u0131 kaynaklardan beslenmek ve olaylara \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bakabilmek bireyin s\u00fcr\u00fcye kap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilir.<\/p>\n\n\n\n Son olarak, bireyin kendi iradesiyle hareket etmesi ve s\u00fcrekli olarak “Bu neden b\u00f6yle?” sorusunu sormas\u0131, s\u00fcr\u00fc psikolojisinden uzakla\u015fman\u0131n en etkili yollar\u0131ndan biridir. Ancak o zaman, koyun misali sorgulamadan bir ke\u00e7inin pe\u015fine tak\u0131l\u0131p gitmek yerine, kendi yolumuzu \u00e7izme cesaretine sahip olabiliriz. “\u00d6zg\u00fcrl\u00fck, iki art\u0131 ikinin d\u00f6rt etti\u011fini s\u00f6yleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. E\u011fer buna izin verilirse, gerisi kendili\u011finden gelir.”<\/em> diyor Orwell. \u0130\u015fte bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kazanabilmek i\u00e7in, s\u00fcr\u00fc psikolojisini a\u015fmak zorunday\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Toplumlar tarih boyunca bireysel ve toplumsal kararlar\u0131n\u0131 belirlerken genellikle kalabal\u0131k gruplar\u0131n hareketlerini referans alarak ilerlemi\u015flerdir. Bu olgu, psikolojide “s\u00fcr\u00fc psikolojisi” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. S\u00fcr\u00fc psikolojisi, bireylerin kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve sorgulamalar\u0131ndan \u00e7ok, etraflar\u0131ndaki grubun hareketlerine g\u00f6re karar ald\u0131klar\u0131 bir zihinsel durumu ifade eder. Buna en basit \u00f6rneklerden biri kuyru\u011fa girme fenomenidir. Bir insan bir yerde s\u0131ra beklemeye […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":456,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[39,4,3],"tags":[],"class_list":["post-455","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirma","category-guncel-konular","category-makalelerim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=455"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":457,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/455\/revisions\/457"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/456"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}