<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocuklu\u011fumun birka\u00e7 y\u0131l\u0131 k\u00f6yde ge\u00e7ti. Y\u0131l 1993\u2026 Daha yedi ya\u015f\u0131nday\u0131m. Yorulmak nedir bilmezdik. Evin \u00f6n\u00fcndeki kocaman d\u00fcz arazide kom\u015funun \u00e7ocuklar\u0131yla, karde\u015flerimle top oynard\u0131k. \u00c7amurdan evler yapard\u0131k. Abimler arkada\u015flar\u0131yla, elleri \u00e7atlayana kadar toprak zeminde bilye oynard\u0131. Arada kavgalar, tart\u0131\u015fmalar olurdu ama her \u015fey \u00e7ok zevkliydi. Oyunun i\u00e7inde olmak da, d\u0131\u015far\u0131dan seyretmek de ayr\u0131 keyif verirdi.<\/p>\n\n\n\n
Okul y\u0131llar\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131fa kadar k\u00f6yde ge\u00e7ti. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131ftan itibaren \u0130stanbul\u2019da ya\u015famaya ba\u015flad\u0131m ama \u00e7ocuklu\u011fumuz yine ayn\u0131 \u015fekilde devam etti. Ya evde televizyon seyrederdik ya da televizyon \u00e7ok \u0131s\u0131nd\u0131 diye evden kovulurduk. Sonra ak\u015fam olana kadar, hatta ac\u0131kana kadar sokakta top oynar, bilye oynar, saklamba\u00e7 oynar, ormanda dola\u015f\u0131rd\u0131k. Hi\u00e7 yorulmazd\u0131k.<\/p>\n\n\n\n
Mahallemizde apartman d\u00fczeni yoktu. Her kom\u015funun evi m\u00fcstakildi; tek katl\u0131 ya da en fazla iki katl\u0131yd\u0131. Kap\u0131lar herkese a\u00e7\u0131kt\u0131. Bayramlarda d\u0131\u015f kap\u0131lar sonuna kadar a\u00e7\u0131k olurdu.<\/p>\n\n\n\n
Y\u0131l 2026 oldu. Yedi ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocuklu\u011fumun \u00fczerinden tam 33 y\u0131l ge\u00e7ti. \u015eimdi ayn\u0131 sokaklar sessiz\u2026 Evler \u00e7o\u011fald\u0131 ama o bah\u00e7elerinde meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131 olan evler yok art\u0131k. Hepsi y\u0131k\u0131ld\u0131; yerlerine be\u015f katl\u0131, on iki daireli apartmanlar yap\u0131ld\u0131. \u00c7ocuk say\u0131s\u0131 belki yirmi kat artt\u0131 ama sokaklar yine de sessiz.<\/p>\n\n\n\n
Eskiden park yoktu, park olsun diye dua ederdik. \u015eimdi parklar \u00e7o\u011fald\u0131 ama i\u00e7lerinde \u00e7ocuk yok. Her ge\u00e7en g\u00fcn biraz daha azal\u0131yorlar. \u00c7ocuklar art\u0131k mavi ekranlar\u0131n i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcyor. Televizyonlar, tabletler ve telefonlar; sokaktaki oyunlar\u0131n ve kitaplar\u0131n yerini alm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n
Tabletler, telefonlar, televizyonlar, online ya da offline oyunlar ve k\u0131sa video ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocuklarda her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. Bu nedenle \u00e7ocuklar eskisi gibi sokaklarda oyun oynam\u0131yor. Ger\u00e7ek sosyal ortamlardan uzakla\u015f\u0131p zamanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu sosyal medyada ge\u00e7iriyorlar. Bununla birlikte kitap okuyan \u00e7ocuklar\u0131n say\u0131s\u0131 da giderek azal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Ailelerin korkular\u0131 zamanla artt\u0131 ve \u00e7e\u015fitlendi. Mahallelerin \u015fehirle\u015fmesi, n\u00fcfusun artmas\u0131, insanlar\u0131n ayn\u0131 apartmanda ya\u015fayan kom\u015fular\u0131n\u0131 bile tan\u0131mamas\u0131, yabanc\u0131 n\u00fcfusun \u00e7o\u011falmas\u0131 ve trafikteki ara\u00e7 say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 ailelerin \u00e7ocuklar \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Art\u0131k bir\u00e7ok aile \u00e7ocu\u011funu g\u00fcvenle soka\u011fa \u00e7\u0131karam\u0131yor. Bu nedenle telefon, bilgisayar ve tablet; sokaktan daha g\u00fcvenli g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Eskiden sokaklarda \u00e7ok fazla ev olmazd\u0131. Evler genellikle m\u00fcstakil ve bah\u00e7eliydi. Kom\u015fular birbirini tan\u0131r, s\u00fcrekli bir arada olurdu. \u015eimdi ise ayn\u0131 apartmanda ya\u015fayan insanlar bile birbirini tan\u0131m\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Kom\u015fular art\u0131k birbirlerinin \u00e7ocuklar\u0131na bile g\u00fcven duymuyor. Bir yanl\u0131\u015f oldu\u011funda hemen \u201cSen o \u00e7ocu\u011fa uydu\u011fun i\u00e7in b\u00f6yle oldu\u201d deniliyor ve \u00e7ocuklar\u0131n birlikte vakit ge\u00e7irmesi engelleniyor. B\u00f6yle olunca aileler, \u00e7ocu\u011fun sokakta oyun oynamas\u0131ndansa tablette PUBG oynamas\u0131n\u0131 daha g\u00fcvenli g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn okullarda \u00e7ocuklar bir \u00f6\u011frenciden \u00e7ok, yar\u0131\u015f pistine \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ve durmadan ko\u015fmas\u0131 gereken bir at gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Sistem art\u0131k b\u00f6yle i\u015fliyor.<\/p>\n\n\n\n
Eskisi gibi de\u011fil\u2026 S\u0131n\u0131flar\u0131n WhatsApp gruplar\u0131 var. Aileler birbirlerinin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n notlar\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyor. Kimin ba\u015far\u0131l\u0131, kimin ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fu gizli kalm\u0131yor. S\u00fcrekli verilen \u00f6devler y\u00fcz\u00fcnden \u00e7ocuklar\u0131n oyun oynayacak, soka\u011fa \u00e7\u0131kacak vakti kalm\u0131yor. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n okuldan sonra kurslar\u0131 devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Her ge\u00e7en g\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6zg\u00fcr zamanlar\u0131 azal\u0131yor. B\u0131rak\u0131n sokakta oynamay\u0131, belki bir hik\u00e2ye kitab\u0131 okuyacak vakitleri bile kalm\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm bunlar \u00e7ocuklar \u00fczerinde ciddi psikolojik etkiler b\u0131rak\u0131yor. Yaln\u0131zla\u015fma, sosyal beceri eksikli\u011fi, \u00f6fke problemleri, do\u011fadan kopu\u015f ve \u00f6zg\u00fcven eksikli\u011fi bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor.<\/p>\n\n\n\n
Belki de bug\u00fcn \u00e7ocuklardan \u00f6nce sessizle\u015fen \u015fey sokaklar de\u011fil, insanlar\u0131n birbirine olan g\u00fcveniydi. \u00c7ocuklar evlere kapand\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc yeti\u015fkinler d\u00fcnyay\u0131 korkulacak bir yer h\u00e2line getirdi.<\/p>\n\n\n\n
Bir zamanlar mahallelerde \u00e7ocuk sesleri yank\u0131lan\u0131rd\u0131. \u015eimdi ise yaln\u0131zca telefon bildirimleri duyuluyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7ocuklu\u011fumun birka\u00e7 y\u0131l\u0131 k\u00f6yde ge\u00e7ti. Y\u0131l 1993\u2026 Daha yedi ya\u015f\u0131nday\u0131m. Yorulmak nedir bilmezdik. Evin \u00f6n\u00fcndeki kocaman d\u00fcz arazide kom\u015funun \u00e7ocuklar\u0131yla, karde\u015flerimle top oynard\u0131k. \u00c7amurdan evler yapard\u0131k. Abimler arkada\u015flar\u0131yla, elleri \u00e7atlayana kadar toprak zeminde bilye oynard\u0131. Arada kavgalar, tart\u0131\u015fmalar olurdu ama her \u015fey \u00e7ok zevkliydi. Oyunun i\u00e7inde olmak da, d\u0131\u015far\u0131dan seyretmek de ayr\u0131 keyif verirdi. Okul […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":542,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-541","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=541"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/541\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":543,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/541\/revisions\/543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.codemax.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}